Bệnh sốt rét vẫn đang là một trong những vấn đề y tế công cộng quan trọng. Để tiến tới mục tiêu loại trừ hoàn toàn bệnh sốt rét, việc nâng cao nhận thức và chủ động thực hiện các biện pháp phòng sàng lọc, điều trị kịp thời là trách nhiệm của mỗi cá nhân và toàn xã hội.
1. Bệnh sốt rét và cơ chế lây truyền
Sốt rét là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do ký sinh trùng Plasmodium gây ra. Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường máu, thông qua vật chủ trung gian là muỗi Anopheles mang mầm bệnh đốt người.
Nếu không được phát hiện và điều trị đúng phác đồ, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như sốt rét ác tính, suy đa tạng, thậm chí gây tử vong.
Quá trình lây nhiễm bệnh sốt rét
2. Nhận biết các triệu chứng điển hình
Người mắc bệnh sốt rét thường trải qua các cơn sốt có tính chu kỳ với các biểu hiện đặc trưng:
- Rét run: Run toàn thân, môi tái, nổi da gà (thường kéo dài 30 phút - 1 giờ).
- Sốt cao: Nhiệt độ cơ thể tăng cao (có thể lên tới 39-40°C), kèm theo đau đầu dữ dội, mệt mỏi, đau nhức các cơ khớp.
- Vã mồ hôi: Sau cơn sốt, người bệnh vã mồ hôi, nhiệt độ giảm dần và cảm thấy dễ chịu hơn.
- Dấu hiệu khác: Thiếu máu, da xanh xao, củng mạc mắt vàng, gan lách to (nếu bệnh kéo dài).
Khuyến cáo: Khi có các triệu chứng nêu trên, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được xét nghiệm máu tìm ký sinh trùng sốt rét và điều trị kịp thời.
3. Các biện pháp phòng chống hiệu quả
Hiện nay chưa có vaccine phòng bệnh sốt rét phổ biến, do đó, phòng chống muỗi đốt vẫn là biện pháp ưu tiên hàng đầu:
Ä Bảo vệ cá nhân:
Ngủ màn: Luôn ngủ màn thường xuyên, kể cả ban ngày. Tốt nhất nên sử dụng màn có tẩm hóa chất diệt muỗi.
Trang phục: Mặc quần áo dài tay khi đi rừng, rẫy hoặc làm việc ngoài trời vào ban đêm.
Sử dụng hóa chất: Sử dụng kem xua muỗi, nhang muỗi hoặc bình xịt diệt muỗi trong gia đình.
Ä Vệ sinh môi trường:
Phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh xung quanh nhà ở.
Sắp xếp đồ đạc trong nhà gọn gàng để loại bỏ nơi trú ẩn của muỗi.
Lấp các vũng nước đọng, đậy kín các dụng cụ chứa nước để ngăn chặn muỗi đẻ trứng.
Ä Đối với nhóm đối tượng nguy cơ cao:
Những người đi rừng, ngủ rẫy, hoặc di chuyển vào vùng đang có dịch sốt rét lưu hành cần chủ động mang theo màn cá nhân và các biện pháp bảo vệ.
Cần thông báo với cán bộ y tế để được tư vấn và cấp thuốc điều trị dự phòng (nếu cần thiết).
4. Vai trò của cộng đồng trong giám sát dịch bệnh
Công tác loại trừ sốt rét đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa người dân và ngành y tế:
Tích cực phối hợp với nhân viên y tế trong các đợt phun hóa chất diệt muỗi hoặc tẩm màn.
Khi phát hiện người trong cộng đồng có dấu hiệu nghi ngờ, cần báo ngay cho Trạm Y tế địa phương để khoanh vùng và xử lý kịp thời, tránh lây lan diện rộng.
Trần Thị Lý/Phòng DS-TT-GDSK&YTCS
In bài viết
