Trước tình hình thời tiết nắng nóng kéo dài và nền nhiệt độ duy trì ở mức cao trong những tháng mùa khô, nguy cơ xảy ra các vấn đề sức khỏe liên quan đến nhiệt như say nắng và say nóng là rất lớn. Việc trang bị kiến thức để nhận biết và xử trí kịp thời là vô cùng quan trọng để bảo vệ bản thân và gia đình.
1. Hiểu về Say nắng và Say nóng
Say nắng và say nóng là tình trạng cấp cứu y tế xảy ra khi hệ thống điều hòa thân nhiệt của cơ thể bị quá tải, không kịp thích ứng trước điều kiện nhiệt độ môi trường tăng cao hoặc làm việc trong môi trường nóng bức, thiếu thông thoáng.
Đối tượng có nguy cơ cao:
Người lao động trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời (nông dân, công nhân xây dựng...).
Người cao tuổi và trẻ em (hệ điều hòa thân nhiệt kém hơn).
Người mắc các bệnh lý mạn tính (tim mạch, huyết áp, tiểu đường...).
Người làm việc trong môi trường kín, hầm lò, thiếu hệ thống làm mát.
2. Dấu hiệu nhận biết sớm
Các triệu chứng có thể diễn tiến từ nhẹ đến nặng. Người dân cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu sau:
Giai đoạn sớm: Mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, khát nước dữ dội.
Biểu hiện thực thể: Da nóng, đỏ, vã mồ hôi nhiều (sau đó có thể ngừng đổ mồ hôi khi cơ thể mất nước nặng), buồn nôn hoặc nôn.
Dấu hiệu nguy hiểm: Rối loạn ý thức, lơ mơ, ngất xỉu, co giật hoặc hôn mê.
Lưu ý: Khi xuất hiện các dấu hiệu nặng về thần kinh, cần nhanh chóng gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất.
3. Các biện pháp phòng ngừa chủ động
Để bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng, Trung tâm Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:
FChế độ làm việc và sinh hoạt:
Hạn chế tiếp xúc nhiệt: Tránh ra ngoài hoặc làm việc dưới trời nắng gắt trong khung giờ cao điểm từ 10 giờ đến 16 giờ.
Bảo vệ cơ thể: Nếu bắt buộc phải làm việc ngoài trời, cần đội mũ rộng vành, đeo kính râm và mặc quần áo dài tay, thoáng mát, sáng màu để phản xạ nhiệt tốt hơn.
Nghỉ ngơi hợp lý: Bố trí thời gian lao động xen kẽ các khoảng nghỉ ngắn tại nơi bóng mát, tránh làm việc liên tục quá lâu trong môi trường nhiệt độ cao.
F Chế độ dinh dưỡng và bù nước:
Uống đủ nước: Không đợi đến khi khát mới uống. Nên bổ sung từ 2–2.5 lít nước/ngày.
Bổ sung điện giải: Tăng cường nước trái cây, nước dừa hoặc dung dịch oresol để bù đắp lượng muối khoáng mất đi qua mồ hôi.
Dinh dưỡng: Ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi để cung cấp vitamin, khoáng chất giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.
F Môi trường sống:
Giữ nhà cửa thông thoáng, sử dụng quạt, điều hòa nhiệt độ hoặc các biện pháp làm mát phù hợp.
4. Hướng dẫn sơ cứu tại chỗ
Khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng, say nóng, cần thực hiện ngay các bước sau:
Di chuyển: Nhanh chóng đưa người bệnh vào nơi bóng râm, thoáng mát hoặc phòng có điều hòa.
Làm mát: Nới lỏng quần áo, sử dụng khăn mát chườm vào các vùng có mạch máu lớn như cổ, nách, bẹn để hạ nhiệt nhanh.
Bù nước: Nếu người bệnh còn tỉnh táo, hãy cho uống từng ngụm nước nhỏ (ưu tiên nước lọc hoặc nước có pha muối loãng).
Theo dõi: Nếu người bệnh không tỉnh lại hoặc có dấu hiệu co giật, cần đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất để xử trí chuyên môn.
Trần Thị Lý/Phòng DS-TT-GDSK&YTCS
In bài viết
